00

Czytanki dla Robotników Sztuki: "Prawo do miasta" i postkomunistyczna wyobraźnia

Czytamy Henri Lefebvre'a na warszawskiej Pradze razem z Łukaszem Stankiem, Ewą Majewską, Lidią Makowską i Maciejem Czeredysem

"Czytanki dla robotników sztuki" to cykl seminariów w ramach Wolnego Uniwersytetu Warszawy 2010. Nawiązujemy do tradycji otwartych uniwersytetów, artystycznych grup samokształceniowych i wolnej edukacji. Tym razem będziemy mieli okazję przeczytać i dyskutować pierwsze tłumaczenie na polski znanego tekstu Henri Lefebvre'a "Prawo do miasta".

Z okazji 221 rocznicy wybuchu Rewolucji Francuskiej, zwanej też Wielką, proponujemy wycieczkę po sprzecznościach późnego kapitalizmu z tekstami Henri Lefebvre'a i Gyorgy Lukacsa w zanadrzu. Choć pogoda, podobnie zresztą, jak sytuacja polityczna, skłaniałyby raczej do praktycznej realizacji apoteozy lenistwa, my – realizując mieszczański ideał samoograniczania, zajmiemy się rekonstrukcją miejskich utopii, teorii krytycznej i romantycznej miłości.

Prawo do miasta to – twierdzi Lefebvre – prawo do miasta jego mieszkańców. Nie współczesnych „Olimpijczyków” - klasy rządzącej, która już nigdzie nie mieszka, gdyż nieustanna mobilność stała się jej życiową praktyką, ale proletariatu – tych, którzy zmuszeni są mieszkać tam, gdzie mogą – ludzi skazanych na swoje miejsce pobytu, których przemieszcza się zgodnie z wymogami mody, których osiedla się poza granicami centrum i których stłacza się w umożliwiających zaledwie „przeżycie”, ale nie prawdziwe życie domach.

„Miejskie powietrze emancypuje” powiedział Marks, i warto się chyba zastanowić, co to znaczy dzisiaj. Czy wolne od resentymentu, witalne i materialistyczne propozycje Lefebvre'a, wzmocnione później przez sytuacjonistów, nadal nas uwodzą? Jak prawo do miasta brzmi dzisiaj i co właściwie znaczy podział na klasę panującą i proletariat w galopującej postmodernie?

Te i inne pytania zadamy sobie w KNOCie na Pradze.

Proponowane lektury

H. Lefebvre, Prawo do miasta, 1967
H. Lefebvre, Społeczeństwo obywatelskie, 1986 (tekst dostępny on-line: www.filozofia.uw.edu.pl/skfm/publikacje/lefebvre02.pdf)
G. Lukacs, W stronę romantycznej filozofii życia oraz Forma roztrzaskana o życie: Soren Kierkegaard i Regine Olsen w: Pisma krytyczno-teoretyczne Georga Lukacsa, Warszawa 1994